Pomiń polecenia Wstążki
Przeskocz do głównej zawartości
Przeskocz do głównego menu
Nawiguj w górę
Logowanie
logo do druku
 
Konferencje i seminaria : Konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Zmierzch wolnej konkurencji
KNoP - Katedra Analizy Rynków i Konkurencji - Konferencje i seminaria
 

 Konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Zmierzch wolnej konkurencji?

 

Dnia 12 marca 2015 r. w Szkole Głównej Handlowej odbyła się konferencja pt. „Konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Zmierzch wolnej konkurencji?” Była to szósta konferencja z cyklu „Przedsiębiorstwo w globalnej gospodarce" zorganizowana przez Instytut Rynków i Konkurencji Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie SGH w Warszawie. Ogółem wzięło w niej udział ok 150 osób, w tym przedstawiciele wielu ośrodków akademickich, Ministerstwa Gospodarki, przedsiębiorcy, przedstawiciele organizacji wsparcia biznesu oraz doktoranci i studenci. Patronat nad konferencją objął Janusz Piechociński, Wicepremier i Minister Gospodarki.

Konferencję otworzyli Jego Magnificencja prof. dr hab. Tomasz Szapiro, Rektor SGH oraz prof. dr hab. Roman Sobiecki. Dziekan Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie i Dyrektor Instytutu Rynków i Konkurencji Inauguracyjne wystąpienie dr. hab. Jerzego W. Pietrewicza, Sekretarza Stanu w Ministerstwie Gospodarki poświęcone było związkom polityki przemysłowej i polityki konkurencji. Podkreślił istotność wyzwań stojących przed instytucjami przy wspieraniu przedsiębiorstw i pewne sprzeczności pojawiające się przy oczekiwaniu ich interwencji. W wystąpieniu postawione zostało otwarte pytanie czy interwencje publiczne mają chronić konkurencję pomiędzy firmami, nie dopuszczając do jej ograniczania (przez monopolizację), czy też zabezpieczać ich komfortową sytuację?

Konferencja została podzielona na trzy panele, których uczestnicy poruszali różnorodne problemy związane z konkurencyjnością przedsiębiorstw oraz zmianami zachodzącymi w ich otoczeniu. Po każdej części konferencji przeprowadzone zostały dyskusje, w czasie których uczestnicy mieli możliwość zadawania pytań oraz prowadzenia dyskusji.

Pierwszy panel (teoretyczny) prowadził prof. dr hab. Roman Sobiecki. Główne pytanie, które sformułował  brzmiało: czy mamy do czynienia ze zmierzchem wolnej konkurencji?  We wprowadzeniu do dyskusji, prof. R. Sobiecki skierował pod adresem panelistów i wszystkich uczestników konferencji kilka pytań szczegółowych

Uczestnikami dyskusji panelowej byli: prof. dr hab. Władysław Szymański (Społeczna Akademia Nauk, b. Kierownik Katedry Analizy Rynków i Konkurencji w KNoP SGH), prof. dr hab. Hanna Adamkiewicz-Drwiłło (Politechnika Gdańska), prof. dr hab. Marzanna Witek-Hajduk (Prodziekan Kolegium Gospodarki Światowej SGH) i prof. dr hab. Kazimierz Kuciński (Kierownik Katedry Geografii Ekonomicznej w Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie SGH). Odnosząc się do postawionych pytań, podjęli próbę odpowiedzi na pytania, co to znaczy, że największym wrogiem rynku jest sam rynek, w jaki sposób ograniczana jest wolna konkurencja, jak wpływa na nią monopolizacja i monopsonizacja, analizowali też czy Jednolity Rynek Europejski jest wolnym rynkiem i jaki jest jego wpływ na poprawę konkurencyjności polskich przedsiębiorstw. Prof. dr hab. Hanna Adamkiewicz-Drwiłło zwracała uwagę, że pewne regulacje unijne sprawdzały się przy tworzeniu EWG i przyczyniały się do wzrostu konkurencyjność przedsiębiorstw, podczas gdy nie zawsze mają taki wpływ na przedsiębiorstwa z nowych państw członkowskich UE. Może się to wiązać ze zróżnicowanym poziomem rozwoju instytucji. Paneliści odnosili się też do kwestii internacjonalizacji i rozważali czy przyczynia się ona do nasilenia czy osłabienia konkurencji. Analizowano też relacje pomiędzy konkurencją, lokalizacją i bezpieczeństwem ekonomicznym. Często odnoszono się do ważnej roli uwarunkowań instytucjonalnych w kształtowaniu konkurencyjności przedsiębiorstw. Prof. dr hab. Kazimierz Kuciński zwracał uwagę na pewien paradoks - rośnie przyzwolenie firm na rozwój instytucji ingerujących w ich wolność jeśli w zamian oferują one bezpieczeństwo ekonomiczne.

Po wystąpieniach panelistów odbyła się dyskusja, w której wzięli udział: prof. Jerzy Różański, prof. Wiesław Czyżowicz, prof. Piotr Masiukiewicz, prof. Tadeusz Oleksyn, prof. Stanisław Kasiewicz, Ryszard Florek, prof. Barbara Korona, prof. Elżbieta Mączyńska.

W drugim panelu (regulacyjnym) prowadzonym przez dr. hab. Jerzy W. Pietrewicza (Instytut Rynków i Konkurencji w KNoP SGH), główne pytanie brzmiało: selektywność czy uniwersalizm regulacji konkurencyjności? W zagajeniu, prowadzący skierował do panelistów kilka pytań szczegółowych.

Uczestnikami dyskusji panelowej byli przedstawiciele instytucji związanych ze stanowieniem regulacji prawnych: dr Andrzej Malinowski (Prezydent Pracodawców RP), Andrzej Reich (Dyrektor Departamentu Regulacji Bankowych i Instytucji Płatniczych Komisji Nadzoru Finansowego), dr hab. Sylwia Morawska (Katedra Prawa Administracyjnego i Finansowego Przedsiębiorstw SGH), dr Małgorzata Krasnodębska-Tomkiel (Kancelaria Hansberry Tomkiel, b. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta) oraz dr Ewa Synowiec (Dyrektor Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce). Poruszane problemy dotyczyły roli organizacji pracodawców i związków zawodowych w regulacji wspierającej konkurencyjność polskich przedsiębiorstw, dopuszczalnych form regulacji funkcjonowania polskich przedsiębiorstw, zagrożeń przeregulowania rynków i konsekwencji tego dla konkurencyjności polskich przedsiębiorstw, roli ustawodawstwa antymonopolowego i ochrony konkurencji w przeciwdziałaniu ograniczania konkurencji oraz wpływu negocjowanego porozumienia Unii Europejskiej ze Stanami Zjednoczonymi (Transatlantyckie Partnerstwo Handlowe i Inwestycyjne - TTIP) na konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Dr Ewa Synowiec w swoim wystąpieniu dotyczącym TTIP podkreślała, że dziś coraz mniejszą przeszkodą w ekspansji są tradycyjne bariery wymiany jakimi są stawki celne, a coraz ważniejsze stają się bariery regulacyjne. Wypowiedzi niektórych palistów wzbudzały kontrowersje, co stanowiło podstawę do formułowania tez odmiennych. Największe kontrowersje wzbudzała kwestia płacy minimalnej i jej roli w rozwiązywaniu problemów bezrobocia w Polsce. Głos w dyskusji wzięli udział m.in. Prof. Tadeusz Oleksyn i prof. Juliusz Gardawski (

W trzecim panelu (przedsiębiorców), prowadzonym przez prof. dr hab. Małgorzatę Poniatowską-Jaksch (Wicedyrektor Instytutu Rynków i Konkurencji w KNoP SGH) główne pytanie brzmiało: jakie są tajemnice wygrywania konkurencji przez polskie przedsiębiorstwa? Pod adresem panelistów zostały sformułowane pytania szczegółowe.

W dyskusji panelowej uczestniczyli przedsiębiorcy: Tomasz Zaboklicki (Prezes Zarządu firmy PESA S.A.) podkreślał rolę wiedzy w poprawie konkurencyjności polskich przedsiębiorstw i konieczność zamienienia wiedzy firmy w innowacje. Zwracał też uwagę na ważną rolę ochrony osiągnięć firm w zakresie B+R. Na przykładzie swojej firmy pokazywał jak można te osiągnięcia wykorzystać w ekspansji na rynki zagraniczne. Zwracał też uwagę, że firmy sektora MSP nie mają często środków i to przede wszystkim duże firmy wprowadzają innowacje potem wciągając w nie małe przedsiębiorstwa. Ryszard Florek (właściciel firmy FAKRO, drugiego producenta okien dachowych na świecie) analizując źródła przewag konkurencyjnych polskich przedsiębiorstw na rynku globalnym także podkreślał rolę rozwoju wiedzy i patentów. Anna Tępińska-Marcinek (współwłaściciel firmy Ceramika Paradyż) przedstawiła specyfikę firm rodzinnych, ich główne atuty i słabości oraz ich wpływ na konkurencyjność na rynku globalnym. W jej wystąpieniu znalazły się też odniesienia do ostatnich wydarzeń związanych z kryzysem na Ukrainie i w Rosji. Maciej Olejniczak (Dyrektor Biura Integracji Rynku Towarowej Giełdy Energii S.A.) poruszył kwestie związane z tworzeniem warunków dla konkurowania przez instytucje rynku oraz głównych barier wzrostu konkurencyjności polskich przedsiębiorstw.

W dyskusji wzięli udział m.in. dr Andrzej Marjański oraz studenci doktoranci.

W podsumowaniu konferencji, prof. dr hab. Roman Sobiecki, Dziekan Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie SGH, dyrektor Instytutu Rynków i Konkurencji stwierdził, że konferencje z cyklu: „Przedsiębiorstwo w globalnej gospodarce” i dobór ich szczegółowych tematów cieszą się coraz większym zainteresowaniem ośrodków akademickich w Polsce oraz przedsiębiorców. Wyraził z tego powodu zadowolenie, dziękując jednocześnie za aktywny udział wszystkim uczestnikom. To jest dobry prognostyk na przyszłość.

Odnosząc się do kwestii merytorycznych zwrócić uwagę m.in. na to, iż współczesną, globalizującą się gospodarkę w niedostatecznym stopniu charakteryzują typowe struktury rynkowe. Właściwą nazwą dla obecnego rynku, określającego charakter konkurencji w skali globalnej jest globalny rynek korporacyjny. Ta nazwa podkreśla wiodącą rolę na tym rynku korporacji transnarodowych, ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu konsekwencjami. Obecnie, koniecznością staje się badanie rynku i konkurencji takimi jakie są, niekoniecznie odnosząc je do jakichś modeli. Ograniczanie konkurencji, wynikające z pozycji dominujących na rynku musi być neutralizowane przez regulacji instytucjonalne. Zatem regulacje powinny mieć na celu wyrównywanie szans dla podmiotów „wypychanych” z rynku nie z powodów ekonomicznych, a nie wzmacnianie czyichkolwiek pozycji na rynku. Pełniąc funkcję regulacyjną, państwo musi kierować się regułą: po pierwsze nie szkodzić. Dlatego, niezwykle ważna sprawą w pełnieniu funkcji regulacyjnej przez państwo jest to, aby przez nadinterpretację przepisów, niekompetencje osób, a także instytucji wykonawczych (regulacyjnych), przewlekłość rozstrzygania sporów, nie niszczyć przedsiębiorców.

Kończąc konferencję zaprosił jej uczestników do przygotowania tekstów do książki. Pytania, sformułowane w trakcie konferencji oraz dyskusja, cechująca się wysokim poziomem merytorycznym powinny stanowić pomoc autorom tekstów.

Dr Katarzyna Bentkowska

Instytut Rynków i Konkurencji

Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie SGH

 
 
 

 Program Konferencji

 
 

 Zdjęcia